Spaanse tegels

Spaanse tegels, ook wel Azulejos genoemd.

Azulejos zijn een Portugees/Andalusische kunstvorm. Het zijn keramieke tegels waarop verschillende soorten taferelen geschilderd zijn. Vaak gebeurt dit met blauwe verf. De tegels worden zowel op de binnenmuren als op de buitenmuren van huizen, kerken en andere gebouwen aangebracht.

Het woord Azulejos stamt uit het Arabisch: al zulaydj betekent zoiets als zellige. Mogelijk is het woord azul (blauw) weer afgeleid van azulejos. De Moren brachten de kunst van het beschilderen van gepolijste tegels mee vanuit Perzië.
In de 18e eeuw werden in Portugal op grote schaal Delfts blauwe tegels geïmporteerd. Deze waren dan al in Nederland beschilderd met Portugese taferelen.

Spaanse tegels zijn uitermate geschikt om te combineren met Marokkaanse of Portugese tegels. De Spaanse tegeltjes hebben afmetingen als 5x5, 7x7, 10x10 CM. Ze zijn dus wat kleiner dan de Marokkaanse tegels en zijn bij uitstek geschikt als wandtegel in badkamers, keukens, hal of toilet. Spaanse tegels worden op een andere manier en van andere materialen gemaakt. De grondstof is klei. Deze klei wordt in een mal van de wewenste maat gedaan en vervolgens worden de tegels gebakken in een oven. De tegel behoudt niet zijn rechte vorm maar zal enigzins vervormen. Hierdoor ontstaat een leuk levendig effect. Na het ovenproces worden de tegels voorzien van een kleur, afgewerkt met glazuur/vernislaag en wederom in de oven afgebakken. Men gebruikt ook gekleurde vernis. Ik dit geval worden de tegels eerst wit geverfd waarna er een gekleurde vernis overheen gaat die tijdens het bakproces een levendige indruk geeft. De tegel krijgt hierdoor de uitstraling alsof het een oude Mediterane tegel is. Vaak ondergaat de tegel nog een extra behandeling om een zogenaamd ckrackelee effect te krijgen. Dit wordt bereikt door de tegels versneld af te laten koelen, bijvoorbeeld door ze direct na de laatste ovengang nat te spoeien of door ze af te laten koelen in een zuurstof arme omgeving. In Japan kent men de Raku Techniek, hierbij wordt aardewerk dat net uit de oven komt, en nog roodgloeiend is in een grote ton gedaan gevuld met zaagsel. Door de zuurstofarme omgeving ontstaat er een crackele effect. (ook wel Craquelé of Craquelure genoemd). De kleine barstjes zuigen zich vol met het verkoolde zaagsel en geven het uiterlijk een extra geleefde indruk.

Bij de Spaanse tegels zijn met name blauwtinten zijn erg in trek en komen in ontzettend veel varianten voor. Geen enkele tegel is gelijk, onderlinge kleurverschillen zijn goed zichtbaar maar geven nou net dat mooie effect dat we kennen uit de huizen in Spanje.