Portugese tegels

Portugese tegels

Tegels op basis van cement en vloeibaar marmerpoeder zijn al eeuwen oud en zijn afkomstig van de Moren in Noord Afrika. Tegenwoordig is deze techniek verfijnd en tot in Azië terug te vinden.

Historie
Eeuwen geleden werden er al cementtegels vervaardigd in Noord Afrika. Men goot gekleurd marmerpoeder in een mal en strooide daarover een soort cement. Door het geheel daarna goed samen te persen ontstond een tegel (die na uitharding in water) gebruikt werd voor vloeren en wanden.
De techniek maar vooral ook de verschillende patronen verbeterde zich in de loop der tijd. Zo ontstond er een breed scala aan kleuren, voornamelijk door organische pigmenten, en figuren, die vaak in zijn geheel weer een ander motief vormden.
De Moren brachten deze ambacht mee naar Spanje en Portugal. Voornamelijk in Portugal werd de techniek sterk verbeterd. Zo sterk dat wij in Nederland deze tegels voornamelijk kennen als Portugese tegels.
Een leuk detail is dat de Nederlanders in de 18e eeuw veel Delfts blauwe tegels met Portugese afbeeldingen naar Portugal brachten (op bestelling van voorname Portugezen) en de Nederlanders (en tevens de Belgen) veel cementtegels meenamen voor in palijzen en statige herenhuizen. Nog later werden deze tegels toegankelijker voor het publiek en werd het op grote schaal gebruikt. (samen met Terrazzo, afkomstig uit Italië)

Techniek
Het basis principe is vrij simpel, echter erg bewerkelijk. Men maakt een koperen mal in de vorm van het gewenste motief. De meest gebruikte maten zijn 20x20 cm en 14x14 cm. (dikte variërend van 1.4 tot 2 cm).
Deze mal wordt geplaatst onder een pers in een vierkante bak die de afmetingen van de mal heeft. Het gemalen marmerpoeder wordt met organische pigmenten op kleur gebracht en vloeibaar gemaakt met water en een verharder. Het vloeibare pigment wordt vervolgens op de gewenste plaats in de mal gegoten. Er kunnen meerdere kleuren worden gebruikt om zodoende een motief te maken. Zodra alle plaatsen zijn voorzien wordt de mal weggehaald en wordt er cementpoeder gestrooid op het nog vloeibare pigment. Met een druk op de knop zakt de pers omlaag en drukt alles stevig aan.
De tegel wordt uit de pers gehaald en wordt in een bad met water geplaatst om uit te harden. Een werker kan gemiddeld tot 4 m2 per dag maken. Hoe uitgebreider het patroon, hoe bewerkelijker en duurder de tegel.

Toepassing
Vroeger maar ook nu zie je de tegels veel terug in oude huizen, palijzen, overheidsgebouwen, restaurants etc. De laatste tijd zijn deze tegels erg populair en worden ook in nieuwe huizen verwerkt om een mediterrane uitstraling te krijgen. De tegels kunnen in principe overal worden toegepast. Zo worden ze veel gebruikt in hallen, keukens, toiletten, patio's, badkamers e.d. Maar ook steeds meer op muren, zowel binnen als buiten. In landen als Marokko en Portugal zie je dat dit al erg veel wordt toegepast. In Nederland zijn we de dunne fabriekstegels gewend die een stuk lichter zijn en daardoor ook makkelijker te plaatsen.

Karakter
Cementtegels hebben een bijzonder karakter. Doordat elke tegel met de hand is gemaakt zijn er onderlinge kleurnuances zichtbaar waardoor het een levendig effect krijgt. Dit is bij een fabriekstegel niet mogelijk en juist dat maakt deze cementtegels erg bijzonder. De Portugese cementtegels zijn wat fijner van structuur, hebben een gladder oppervlak en worden onder een hogere druk geperst. Dit in tegenstelling tot de Marokkaanse cementtegels die een wat meer geleefd/Vintage effect hebben. Bij Marokkaanse cementtegels krijg je al snel de indruk dat ze al heel lang in een ruimte liggen.

Behandeling
Aangezien cementtegels geperst zijn en niet gebakken is het oppervlak poreus. Dit moet dus nog worden behandeld met een wax of vlekstop om zodoende de bovenkant te sealen. Hierdoor kan er geen vuil of vocht in de tegel trekken en kunnen er geen vlekken ontstaan in het motief. Het is dus tijdens het leggen/zetten van deze tegels van groot belang dat er schoon wordt gewerkt. Dit houdt in dat de tegels moeten worden beschermd tegen tegellijm en voegsel. Dit kan namelijk intrekken in de tegel waardoor een lelijke cementsluier kan ontstaan. Het beste kunnen de tegels voor het leggen worden behandeld met een Vlekstopmiddel waardoor lijm en overtollig voegsel niet meer kunnen intrekken. Na het plaatsen dient de voeg eerst voor een aantal dagen open te staan zodat het vocht in de lijm geleidelijk kan verdampen. Na het voegen dienen de tegels nogmaals goed gereinigd te worden. Zodra het oppervlak droog en vrij is van vuil kan er nogmaals een impregneerlaag worden aangebracht.
Om je vloer mooi te houden dien je deze eens in de 5 jaar (normaal gebruik) te impregneren. Reinigen kan het beste met een zuurvrij middel zoals groene zeep. Groene zeep bevat vaak een lijnzaadolie die de vloer een extra impregnering geeft.

Designtegels.nl verkoopt zowel Portugese als Marokkaanse cementtegels.

Bekijk de producten, klik hier!